Tại Văn bản số 6480/UBND-KTN ngày 30/12/2025, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh đã nhất trí chủ trương nghiên cứu, triển khai thí điểm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực giao thông vận tải và logistics trên địa bàn tỉnh, trên cơ sở đề xuất của Sở Xây dựng tại Báo cáo số 319/BC-SXD ngày 22/12/2025.
UBND tỉnh giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các sở, ban, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tổ chức triển khai thực hiện theo quy định, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và lộ trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của tỉnh.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trong công tác quản lý giao thông, vận tải và logistics
Theo Báo cáo của Sở Xây dựng, Bắc Ninh là địa phương có tốc độ phát triển công nghiệp và đô thị hóa nhanh, hệ thống khu, cụm công nghiệp phát triển mạnh, kéo theo nhu cầu vận tải hàng hóa, logistics và vận tải hành khách ngày càng gia tăng. Lưu lượng phương tiện giao thông, đặc biệt là xe tải nặng, xe container, xe đưa đón công nhân và phương tiện vận tải hành khách, có xu hướng tăng cao, biến động theo thời gian, theo ca sản xuất và theo từng khu vực.
Trong khi đó, phương thức quản lý, điều hành giao thông và quản lý hoạt động vận tải hiện nay vẫn chủ yếu dựa vào biện pháp thủ công, xử lý theo sự vụ. Công tác giám sát lưu lượng giao thông, điều tiết phân luồng phương tiện, quản lý phương tiện kinh doanh vận tải, quản lý hoạt động bến xe khách, vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và hoạt động logistics chưa được thực hiện đồng bộ trên nền tảng dữ liệu số liên thông, thiếu các công cụ phân tích, dự báo dựa trên dữ liệu thời gian thực.
Những tồn tại đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý
Báo cáo của Sở Xây dựng chỉ rõ, hiện nay:
- Công tác giám sát và điều hành giao thông chủ yếu dựa vào lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ và hệ thống camera thông thường, chưa tích hợp các công cụ phân tích thông minh, chưa hình thành hệ thống giám sát giao thông theo thời gian thực trên phạm vi toàn tỉnh;
- Việc điều tiết, phân luồng phương tiện chủ yếu thực hiện theo phương án cố định hoặc kinh nghiệm thực tiễn, chưa có cơ chế dự báo sớm, chưa xây dựng các kịch bản điều hành theo ngưỡng lưu lượng;
- Hoạt động vận tải hàng hóa và logistics chưa được tối ưu hóa về tuyến đường, thời gian vận chuyển; xe tải nặng, xe container thường tập trung theo cùng khung giờ vào các tuyến, khu vực kho bãi, cổng khu công nghiệp, gây ùn tắc cục bộ và áp lực lớn lên hạ tầng giao thông;
- Công tác quản lý kho bãi, bốc dỡ hàng hóa còn thủ công, thiếu công cụ dự báo giờ cao điểm, dẫn đến tình trạng xe chờ cổng kho, chờ bốc dỡ kéo dài;
- Việc phân tích dữ liệu tai nạn giao thông, vi phạm trật tự an toàn giao thông còn hạn chế, chưa hỗ trợ hiệu quả cho công tác dự báo, phòng ngừa từ sớm;
- Công tác quản lý, giám sát vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt và hoạt động bến xe khách chưa được thực hiện trên nền tảng dữ liệu số thống nhất, tiềm ẩn nguy cơ bỏ lọt phương tiện không đủ điều kiện hoạt động.
Những tồn tại trên đặt ra yêu cầu cần đổi mới phương thức quản lý theo hướng chủ động, thông minh, dựa trên dữ liệu và công nghệ, trong đó việc nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) là giải pháp có tính đột phá.
Mục tiêu ứng dụng AI trong lĩnh vực giao thông, vận tải và logistics
Theo Báo cáo số 319/BC-SXD, việc nghiên cứu, triển khai thí điểm ứng dụng AI nhằm:
- Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực giao thông, vận tải;
- Hỗ trợ giám sát, điều hành giao thông theo thời gian thực, phát hiện sớm ùn tắc, tai nạn, sự cố giao thông;
- Tối ưu hóa hoạt động vận tải và logistics, giảm chi phí cho doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh;
- Tăng cường kiểm soát phương tiện kinh doanh vận tải và hoạt động bến xe khách, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động vận tải;
- Từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu giao thông – vận tải – logistics dùng chung, làm nền tảng cho phát triển giao thông thông minh và đô thị thông minh.
Triển khai theo lộ trình 03 giai đoạn, đồng bộ và có kiểm soát
Giai đoạn 1 (03 – 06 tháng)
Khảo sát, đánh giá tổng thể hiện trạng hạ tầng giao thông, hạ tầng CNTT, hệ thống camera, thiết bị giám sát và các nguồn dữ liệu hiện có; rà soát toàn diện công tác quản lý giao thông, vận tải, logistics, bến xe khách và xe buýt công cộng; lựa chọn các nội dung ưu tiên có tính cấp thiết, khả thi để xây dựng phương án thí điểm.
Giai đoạn 2 (12 – 24 tháng)
Triển khai thí điểm các giải pháp AI trong: giám sát giao thông; điều tiết, phân luồng phương tiện; quản lý phương tiện kinh doanh vận tải; quản lý bến xe khách; quản lý, điều hành vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt; tối ưu hóa một số hoạt động logistics, kho bãi. Trong quá trình thí điểm, tổ chức theo dõi, thu thập, phân tích dữ liệu vận hành để đánh giá hiệu quả.
Giai đoạn 3 (09 – 12 tháng)
Tổng hợp, đánh giá kết quả thí điểm trên cơ sở dữ liệu thực tế; hoàn thiện mô hình, quy trình quản lý và yêu cầu kỹ thuật; đề xuất UBND tỉnh lộ trình, phạm vi và hình thức triển khai phù hợp đối với các nội dung đã chứng minh hiệu quả.
Hướng tới mô hình quản lý giao thông thông minh, bền vững
Việc nghiên cứu, triển khai thí điểm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực giao thông vận tải là bước đi quan trọng nhằm chuyển đổi phương thức quản lý từ thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu, phân tích và dự báo, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành giao thông, bảo đảm trật tự an toàn giao thông và phục vụ phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn tới.
