Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới về kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, chứng nhận xe cải tạo và kiểm định khí thải xe máy bắt đầu có hiệu lực theo Thông tư số 30/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng.
Thông tư mới được ban hành theo hướng giảm giấy tờ, mở rộng sử dụng dữ liệu điện tử, tăng trách nhiệm của cơ sở đăng kiểm, cơ sở cải tạo, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục đăng kiểm.
1. Có thể xuất trình đăng ký xe trên VNeID, VNeTraffic
Một điểm mới đáng chú ý là chủ xe có thể sử dụng chứng nhận đăng ký xe hoặc giấy hẹn trả chứng nhận đăng ký xe đã được tích hợp trên tài khoản định danh điện tử VNeID, VNeTraffic khi thực hiện kiểm định.
Dữ liệu đăng ký xe cũng có thể được chia sẻ từ cơ quan đăng ký xe để phục vụ việc kiểm định, chứng nhận xe cải tạo. Quy định này giúp giảm việc phải xuất trình giấy tờ trực tiếp, rút ngắn thời gian làm thủ tục và tăng tính thống nhất giữa dữ liệu đăng ký xe, hồ sơ đăng kiểm và phương tiện thực tế.
Thông tư cũng quy định rõ các trường hợp hồ sơ không đạt yêu cầu, như xe không có dữ liệu đăng ký xe từ cơ quan công an; dữ liệu đăng ký xe không trùng khớp với chứng nhận đăng ký xe hoặc không phù hợp với phương tiện thực tế khi kiểm định.
2. Lập hồ sơ phương tiện trên môi trường số
Theo quy định mới, phiếu hồ sơ phương tiện được lập trên cơ sở dữ liệu xe sản xuất, lắp ráp hoặc xe nhập khẩu của Cục Đăng kiểm Việt Nam.
Phần mềm quản lý kiểm định sẽ tự động lập phiếu hồ sơ phương tiện, bảo đảm mỗi xe chỉ có một hồ sơ duy nhất tại lần đầu miễn kiểm định hoặc kiểm định lần đầu. Việc tra cứu, đối soát dữ liệu phương tiện được thực hiện trên môi trường số.
Đối với các loại hồ sơ, giấy tờ đã được chia sẻ từ Trung tâm dữ liệu quốc gia hoặc từ cơ quan có liên quan, người dân không phải nộp hoặc xuất trình lại. Thông tư cũng bãi bỏ quy định báo cáo định kỳ về công tác kiểm định, chứng nhận cải tạo xe tại cơ sở đăng kiểm, chuyển dần sang quản lý bằng dữ liệu điện tử.
3. Tăng kiểm soát xe vi phạm, xe bị triệu hồi
Thông tư tiếp tục hoàn thiện cơ chế đăng, gỡ thông tin phương tiện vi phạm trên phần mềm quản lý của Cục Đăng kiểm Việt Nam.
Cơ sở đăng kiểm có thể theo dõi, nhận diện phương tiện vi phạm, kể cả xe đã kiểm định nhưng không đạt yêu cầu. Việc này giúp tăng khả năng phối hợp giữa cơ quan đăng ký xe, cơ quan xử lý vi phạm và các đơn vị liên quan.
Việc đăng, gỡ thông tin phương tiện vi phạm được chia thành hai nhóm. UBND cấp tỉnh phân công cơ quan chuyên môn thực hiện đăng, gỡ thông tin đối với trường hợp theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng hoặc khi chủ phương tiện chưa hoàn thành việc xử lý vi phạm hành chính.
Cơ sở đăng kiểm thực hiện đăng, gỡ thông tin trong các trường hợp như chứng nhận đăng ký xe không đúng với biển số hoặc xe thực tế; chủ xe chưa đổi đăng ký sau khi được cấp chứng nhận cải tạo; có dấu hiệu làm giả giấy tờ; hoặc phương tiện có kết quả kiểm định không đạt.
Ngoài ra, xe có lỗi thiết kế, chế tạo, lắp ráp có nguy cơ gây mất an toàn hoặc ảnh hưởng môi trường, đã được nhà sản xuất công bố triệu hồi nhưng chưa khắc phục, sẽ bị xác định hồ sơ không đạt yêu cầu. Trường hợp chủ xe có tài liệu chứng minh đã hoàn thành sửa chữa theo xác nhận của nhà sản xuất, đại lý hoặc nhà phân phối được ủy quyền thì tiếp tục được giải quyết.
4. Mở rộng trường hợp được cấp lại giấy chứng nhận, tem kiểm định
Ngoài các trường hợp giấy chứng nhận kiểm định, tem kiểm định bị mất, hỏng hoặc sai thông tin, Thông tư mới bổ sung thêm một số trường hợp được cấp lại.
Cụ thể, xe thay đổi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe; xe thay đổi từ hình thức không kinh doanh vận tải sang kinh doanh vận tải hoặc ngược lại; xe có thay đổi nhưng không thuộc trường hợp phải chứng nhận cải tạo cũng được cấp lại giấy chứng nhận kiểm định, tem kiểm định.
Quy định này giúp hồ sơ kiểm định phản ánh đúng tình trạng pháp lý, kỹ thuật của xe, đồng thời tạo thuận lợi cho chủ phương tiện trong quá trình sử dụng.
5. Một số thay đổi linh kiện không phải làm thủ tục cải tạo
Thông tư bổ sung nhiều trường hợp chủ xe được cập nhật thay đổi tại cơ sở đăng kiểm mà không phải thực hiện thủ tục kiểm định, chứng nhận cải tạo.
Các trường hợp gồm lắp trang bị nội thất; ốp sườn, ốp viền chắn bùn; cánh gió đuôi; ốp vành bánh xe; ống hút gió; cốp nóc; bậc bước chân gập điện; giá nóc; nắp che khoang chở hàng với xe bán tải; cản trước, cản sau; lưới tản nhiệt; thanh trang trí thùng hàng; thanh thể thao.
Xe cũng được thay bóng đèn trong cụm đèn chiếu sáng phía trước bằng loại khác có công suất tương đương, nếu không làm thay đổi kết cấu đèn, dây điện hoặc hệ thống điện.
Tuy nhiên, các linh kiện này phải được nhà sản xuất xe, đại lý hoặc nhà phân phối được ủy quyền công bố và cung cấp.
Từ ngày 01/01/2027, việc kiểm tra hiệu quả phanh đối với xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian phải thực hiện trên thiết bị kiểm tra phanh chuyên dụng có chức năng phù hợp, nếu cơ sở đăng kiểm đã được trang bị. Quy định này nhằm nâng cao độ chính xác khi kiểm tra và hạn chế ảnh hưởng đến hệ thống truyền động của xe.
6. Làm rõ quy định về xe cải tạo
Thông tư số 30/2026/TT-BXD bổ sung nguyên tắc xác định xe cải tạo, làm rõ trường hợp phải chứng nhận cải tạo, trường hợp không được coi là cải tạo và trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế.
Một số yêu cầu mới được quy định cụ thể, như xe sau cải tạo không được giảm khối lượng toàn bộ so với trước cải tạo, trừ trường hợp phải giảm do giới hạn tải trọng trục.
Đối với xe ô tô chở khách trên 8 chỗ, không kể chỗ của người lái xe, nếu cải tạo số chỗ ngồi xuống bằng số chỗ ngồi của ô tô con thì tên loại phương tiện sau cải tạo vẫn giữ nguyên là xe ô tô chở khách.
Thông tư cũng bổ sung quy định đối với xe mô tô, xe gắn máy lắp thêm động cơ điện cho trục bị động; cải tạo nối dài khung xe về phía đuôi xe trong một số trường hợp; cải tạo liên quan đến giường nằm xe khách; thay thế hệ thống lưu trữ năng lượng điện của xe hybrid, xe thuần điện hoặc loại pin, ắc quy sử dụng cho mô tô, xe gắn máy điện.
Các hệ thống này phải được thiết kế, thi công bởi nhà sản xuất hoặc đơn vị được ủy quyền hợp pháp để bảo đảm an toàn kỹ thuật.
7. Thêm nhiều trường hợp được miễn hồ sơ thiết kế cải tạo
Thông tư bổ sung một số trường hợp được miễn lập hồ sơ thiết kế cải tạo.
Trong đó có trường hợp thay cụm đèn chiếu sáng phía trước bằng cụm đèn đã được chứng nhận hoặc công bố hợp quy; xe tải tự đổ tự nguyện giảm thể tích thùng hàng để phù hợp quy chuẩn; xe lắp hoặc tháo thiết bị cảnh báo, chống bỏ quên trẻ em.
Xe tải thông dụng lắp đặt hoặc tháo bỏ thiết bị phục vụ vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp, tiền chất thuốc nổ theo quy chuẩn chuyên ngành cũng được miễn lập hồ sơ thiết kế nếu không làm thay đổi kích thước cơ bản, thùng hàng và khối lượng xe vượt giới hạn cho phép.
8. Tăng trách nhiệm của cơ sở cải tạo, cơ sở đăng kiểm
Thông tư bổ sung yêu cầu về biên bản kiểm tra, đánh giá hồ sơ thiết kế xe cải tạo; ảnh chụp xe cải tạo, phụ tùng tại xưởng. Tất cả trường hợp xe cải tạo phải có phiếu cân khối lượng bản thân và phân bố tải trọng lên các trục xe.
Quy định này nhằm tăng khả năng kiểm tra, truy xuất hồ sơ, kiểm soát chất lượng phương tiện sau cải tạo và nâng cao trách nhiệm của cơ sở cải tạo, cơ sở đăng kiểm.
Thông tư cũng quy định không hồi tố đối với một số xe nhập khẩu, sản xuất trước ngày 01/01/2025 có thiết kế trục nâng hạ khi cải tạo nhưng không làm thay đổi kết cấu chịu lực của khung gầm.
Đáng chú ý, xe thuộc diện bị từ chối kiểm định vẫn được thực hiện chứng nhận cải tạo để khắc phục tồn tại, đưa phương tiện về trạng thái phù hợp với quy định pháp luật.
