Từ ngày 01/7/2026, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 do Quốc hội khóa XV thông qua sẽ chính thức có hiệu lực thi hành (trừ một số điều, khoản đã được áp dụng sớm từ ngày 01/01/2026). Luật thay thế Luật Xây dựng năm 2014 và các quy định sửa đổi, bổ sung trước đây, đánh dấu bước đổi mới quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về xây dựng theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng.
Theo đó những nội dung đáng chú ý có hiệu lực từ ngày 01/7/2026:
1. Hoàn thiện khung pháp lý thống nhất về hoạt động xây dựng
Luật quy định đầy đủ về các hoạt động xây dựng từ chuẩn bị đầu tư, khảo sát, thiết kế, thi công, nghiệm thu, bảo hành, bảo trì công trình đến quản lý, khai thác và sử dụng công trình xây dựng. Đồng thời xác định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, nhà thầu, tổ chức tư vấn và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
2. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính
Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là tiếp tục phân cấp mạnh cho địa phương trong quản lý hoạt động xây dựng; cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp triển khai các dự án đầu tư xây dựng, đồng thời gắn phân cấp với cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm của cơ quan thực hiện.
3. Tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong lĩnh vực xây dựng
Luật quy định việc xây dựng và khai thác Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, bảo đảm kết nối đồng bộ với các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Đây sẽ là nền tảng phục vụ giải quyết thủ tục hành chính điện tử, công khai thông tin, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước về xây dựng.
4. Đổi mới công tác quản lý năng lực của tổ chức, cá nhân hoạt động xây dựng
Luật tiếp tục hoàn thiện các quy định về điều kiện năng lực của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng; việc cấp, quản lý chứng chỉ hành nghề, chứng chỉ năng lực và công khai thông tin năng lực trên hệ thống dữ liệu quốc gia nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong ngành xây dựng.
5. Nâng cao trách nhiệm trong quản lý chất lượng và an toàn công trình
Các quy định về khảo sát, thiết kế, thi công, nghiệm thu, bảo hành, bảo trì công trình được hoàn thiện theo hướng tăng cường trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng, bảo đảm chất lượng, an toàn công trình, sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư và phòng ngừa các rủi ro trong quá trình thi công, khai thác công trình.
6. Tiếp tục mở rộng các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng
Luật bổ sung và hoàn thiện quy định về các trường hợp được miễn giấy phép xây dựng, góp phần giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân khi triển khai các công trình thuộc diện được miễn theo quy định của pháp luật.
Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 là cơ sở pháp lý quan trọng để đổi mới công tác quản lý đầu tư xây dựng theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn. Đối với các cơ quan quản lý nhà nước, chủ đầu tư, ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn, nhà thầu và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, giao thông và hạ tầng kỹ thuật, việc nghiên cứu, quán triệt và triển khai thực hiện đầy đủ các quy định của Luật sẽ góp phần nâng cao chất lượng công trình, sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
